AMMy

Ryc.: Grupa badawcza przeprowadzająca pomiar metodą Tomografii Elektrooporowej (ERT) w Szklarach. (fot.: Helena Ciechowska)

AMMy (Abandoned Mine Mystery) to projekt prowadzony przez Koło Naukowe Geofizyki UW pod kierownictwem wiceprezesa KNG UW – Mikołaja Zawadzkiego. Opiekę naukową nad projektem sprawują dr hab. Radosław Mieszkowski z Wydziału Geologii UW oraz Michał Pisz (WG UW). Celem badań jest odtworzenie planu dawnej kopalni niklu i chryzoprazu w Szklarach. Do tej pory odbyły się jedne pomiary terenowe, jednak planowane są kolejne prace. Mikołaj Zawadzki wraz ze swoją grupą badawczą otrzymali grant ISAP Funds w wysokości 750 Funtów. Badania finansowane są również przez Instytut Geofizyki UW. Grupa planuje kolejne prace terenowe mające na celu przygotowanie terenu pod prowadzenie pomiarów geofizycznych oraz kolejne badania nie tylko techniką tomografii elektrooporowej, ale także metodą sejsmiczną oraz metodą magnetyczną.

Więcej na temat swoich badań pisze Mikołaj w swoim tekście na temat AMMy pod poniższym linkiem.

Dodatkowe informacje są też dostępne na stronie Koła Naukowego Geofizyki UW w zakładce Sekcji Badawczej.

Piątkowe Seminarium Fizyki Litosfery i Planetologii

Fot.: Mars sfotografowany przez sondę Viking 1, źródło: wikipedia

Mamy przyjemność zaprosić wszystkich zainteresowanych badaniami marsjańskimi na nadchodzące Seminarium Fizyki Litosfery i Planetologii. Wydarzenie odbędzie się już w najbliższy piątek (18 grudnia 2020) o godzinie 13:30.

Za względu na panującą obecnie sytuację epidemiologiczną, Seminarium będzie miało formę spotkania on-line. Tematem spotkania będą „Łańcuchy stożków na Chryse Planitia na Marsie i termodynamiczne aspekty ich powstawania”. Swój referat wygłosi prof. dr hab. Leszek Czechowski z Zakładu Fizyki Litosfery Uniwersytetu Warszawskiego.

Na zachętę – krótki opis pracy, która zostanie zaprezentowana na piątkowym Seminarium:

„W niektórych regionach Marsa (np. Isidis, Chryse) znajdują się tysiące małych stożków. Ich średnica u podstawy wynosi zwykle od stu metrów do jednego kilometra. Wiele stożków tworzy łańcuchy o długości kilku kilometrów. Główne cele naszej pracy to: zbadanie procesów odpowiedzialnych za formowanie się tych stożków oraz badanie energii potrzebnej do ich uformowania.”

– L. Czechowski, N. Zalewska, A. Zambrowska, M. Ciążela, P. Witek, J. Kotlarz

Osoby zainteresowane uczestniczeniem w spotkaniu proszone są o wyrażenia takiej chęci poprzez przesłanie wiadomości na adres mailowy dr. hab. Konrada Kossackiego (Konrad.Kossacki@fuw.edu.pl).

Serdecznie zapraszamy 😀

KNG UW

Fig.: Logo Koła Naukowego Geofizyki UW

18 listopada 2020 odbyło się pierwsze w tym roku akademickim spotkanie Koła Naukowego Geofizyki UW. W ramach spotkania odbyło się również Zebranie Walne, podczas którego członkowie Koła wybrali Zarząd na kolejny rok akademicki.

W Zarządzie Koła znalazła się aż trójka absolwentów kierunku Geofizyka w Geologii i jednocześnie studenci Fizyki na studiach drugiego stopnia (Helena Ciechowska – prezes, Mikołaj Zawadzki – wiceprezes oraz Julia Chachulska – sekretarz). Na kolejną kadencję wybrany został również Tomasz Mikołajków. Stworzona została także nowa funkcja – Koordynator ds. Sekcji Pokazowej – Zgromadzenie Walne, na to stanowisko, jednogłośnie powołało Franciszka Pęskiego, który bardzo aktywnie angażuje się w organizację pokazów na różnego rodzaju eventach.

Mimo sytuacji epidemiologicznej, Koło Naukowe Geofizyki UW, zamierza kontynuować swoją działalność. Pragniemy serdecznie zaprosić wszystkich zainteresowanych studentów do dołączenia do naszej organizacji! Zapisać się można poprzez formularz.

Październikowe niebo

Ryc.: Gwiazdozbiór Oriona, źródło: wikipedia.

Jak w każdym innym miesiącu, również w październiku warto oderwać wzrok od gruntu i zwrócić go w stronę nieboskłonu. Październik jest bowiem miesiącem, w którym możemy obserwować nad naszymi głowami dwa roje meteorów – Drakonidy oraz Orionidy.

Te pierwsze – z radiantem znajdującym się w gwiazdozbiorze Smoka – są związane z należącej do rodziny komet Jowisza, Kometą okresową 21P/Giacobini-Zinner. Aktywność Drakonidów przypada na dni od 6 do 10 października, a swoje maksimum osiąga 8 października. W tym roku, spodziewać się można kilkunastu meteorów na godzinę.

Drugim rojem, który będzie można obejrzeć w tym miesiącu są wspomniane już Orionidy, ich radiant obserwować można na granicy gwiazdozbioru Oriona oraz gwiazdozbioru Bliźniąt. Orionidy związane są z Kometą Halleya. Rój ten widoczny jest już od 2 października i zostanie z nami do 7 listopada. Maksimum, cechujących się wysoką aktywnością, Orionidów przypada na 21 października. W związku z tym, że radiant roju, nad horyzont wschodzi dość późno, jego obserwacje dobrze prowadzić w drugiej połowie nocy.

Trwa Festiwal Nauki 2020

Logo Festiwalu Nauki

Od poniedziałku (21 września) do soboty (26 września 2020) trwa Festiwal Nauki na Wydziale Fizyki UW. W tym roku – ze względu na sytuację epidemiologiczną – całe wydarzenie przeniesione zostało do Internetu i odbywa się w formie online.

Podczas pokazów, zobaczyć będzie można prezentacje – między innymi – absolwentów kierunku Geofizyka w Geologii – członków Koła Naukowego Geofizyki UW – którzy przygotowali dwa pokazy na tegoroczny Festiwal. Premiera nagranych przez studentów filmików odbędzie się 24 września 2020 o godzinie 10:00 (pokaz „Fizyka wnętrza Ziemi”) oraz o godzinie 11:00 (pokaz „Magnetyzm ziemski”). Celem studentów jest zainteresowanie młodszych uczestników wydarzenia naukami o Ziemi. Podczas prezentacji będzie można poznać odpowiedzi na pytania takie jak „Skąd wiemy, że jądro zewnętrzne Ziemi znajduje się w stanie płynnym?”, „Jak powstają trzęsienia Ziemi i czym są fale sejsmiczne?”, „Jakie procesy zachodzą we wnętrzu naszej planety?” oraz dowiedzieć się jakie mechanizmy powodują powstawanie ziemskiego pola magnetycznego i dlaczego ma ono dla nas tak wielkie znaczenie.

Zapraszamy serdecznie na wykłady i pokazy, nie tylko te przygotowane przez naszych absolwentów, ale także innych organizatorów imprezy. Więcej na temat programu Festiwalu Nauki znaleźć można TUTAJ.

Obrona Mikołaja Zawadzkiego

Fot.: Mikołaj Zawadzki opowiadający o magnetyzmie ziemskim, autor zdjęcia: Helena Ciechowska

Z radością informujemy, że obronił się kolejny student kierunku Geofizyka w Geologii. Obrona odbyła się dnia 7 września 2020 roku o godzinie 10. Status licencjata nadany został Mikołajowi Zawadzkiemu – wiceprezesowi Koła Naukowego Geofizyki UW. Mikołaj planuję kontynuację nauki na Wydziale Fizyki UW, w ramach studiów magisterskich na kierunku Fizyka.

Promotorami pracy licencjackiej naszego absolwenta był prof. Marek Grad oraz dr hab. Radosław Mieszkowski. Praca Mikołaja Zawadzkiego opisuje historyczne badania deklinacji magnetycznej, wykonywane między innymi przez Heweliusza oraz Halleya. . Zwrócono także uwagę na analogiczne pomiary wykonane w podobnym okresie w Londynie między innymi przez Henry’ego Gellibranda oraz Edmunda Guntera. Przeprowadzona przez absolwenta analiza, uznana została za dobry wstęp do kolejnych badań dotyczących historii badań deklinacji magnetycznej i przebiegu zmian ziemskiego pola magnetycznego. Praca nosi tytuł: „Zmiany wiekowe deklinacji magnetycznej w Gdańsku”. Przez recenzenta – prof. dr. hab. Leszka Czechowskiego oceniona została na ocenę bardzo dobrą.

Serdecznie gratulujemy obrony oraz życzymy sukcesów na dalszej drodze naukowej.

Sympozjum Młodych Naukowców

Ryc.: wypalony fragment hałdy węglowej w Bytomiu, fot. Helena Ciechowska.

Od poniedziałku (24.08.2020) trwa tegoroczna edycja konferencji naukowej – Sympozjum Młodych Naukowców (SMN). Konferencja potrwa aż do piątku (28.08.2020), jednak ze względu na obecną sytuację epidemiologiczną, w tym roku, wydarzenie odbywa się całkowicie online – za pośrednictwem platformy ZOOM.

Podczas konferencji usłyszeć będzie można, między innymi, wystąpienie naszej absolwentki – Heleny Ciechowskiej – która opowie o badaniach związanych ze swoją pracą licencjacką, wykonaną w ramach projektu Coal Ignition Geophysical Research (CIGaR). Referatu, zatytułowanego “Badania metodą georadarową w środowiskach wysokotemperaturowych”, wysłuchać będzie można ostatniego dnia Sympozjum o godzinie 11:15 podczas sesji poświęconej Fizyce Teoretycznej.

Ponadto, swój plakat zaprezentuje również student Geofizyki w Geologii – Mikołaj Zawadzki. Przedstawi on swoją pracę na temat „Badania deklinacji magnetycznej XVII – wiecznych astronomów”, podczas IV sesji plakatowej, odbywającej się w czwartek – 27 sierpnia – o godzinie 12:30.

Zapisy do biernego uczestnictwa w konferencji będą otwarte do jej ostatniego dnia. Osoby zainteresowane uczestnictwem wciąż mogą dokonać rejestracji na stronie SMN.

 

„Wyznaczanie współczynnika dyspersji w kanałach otwartych metodą momentów statystycznych” – czyli kolejny licencjat na kierunku GwG

Fot.: Julia Chachulska ze swoją pracą licencjacką. Autor zdjęcia: Wojciech Chachulski.

Z dumą informujemy, że kierunek Geofizyka w Geologii doczekał się kolejnej absolwentki. Dnia 21.08.2020 roku, o godzinie 10:30 miała obrona Julii Chachulskiej. Temat jej pracy brzmiał „Wyznaczanie współczynnika dyspersji w kanałach otwartych metodą momentów statystycznych”, a promotorami licencjatu byli dr hab. inż. Monika Kalinowska, profesor Polskiej Akademii Nauk, wraz z dr. Gustavo Coelho Abade z Wydziału Fizyki. Pracę zrecenzowała dr hab. Dorota Porowska z Wydziału Geologii UW.

W swojej pracy, Julia Chachulska poruszyła temat migracji zanieczyszczeń w Kanale Warszawickim. Praca studentki dotyczyła wyznaczenia oraz porównania współczynnika dyspersji podłużnej przy różnym stopniu pokrycia kanału roślinnością. Przeprowadzone zostały pomiary w warunkach, w których kanał całkowicie porastała roślinność oraz tuż po jej skoszeniu – zarówno z brzegów kanału, jak i jego dna. Do eksperymentu wykorzystano barwnik fluorescencyjny – rodaminę WT – następnie ręcznie pobrano próbki wody na pięciu, wyznaczonych wcześniej, profilach pomiarowych. W laboratorium zmierzone zostało stężenie zastosowanego barwnika w pobranych próbkach wody. Do wyznaczenia współczynnika dyspersji wykorzystano metodę momentów statystycznych.

Julia Chachulska planuje kontynuować studia na Wydziale Fizyki na kierunku Fizyka. Gratulujemy ukończenia studiów oraz tytułu licencjata!

Wydmowe zorze

Fig.: Zorza wydmowa widoczna 7 października 2018 roku, źródło: M. Palmroth et al. (2020).

Kiedy myślimy o zorzach polarnych mamy, przed oczami zwykle stają nam świecące na zielono wstęgi, widoczne na ciemnym niebie, zwykle temu wszystkiemu towarzyszy rozległy, śnieżny krajobraz. Oczywiście – skojarzenie to jest jak najbardziej poprawne, warto wiedzieć jednak, że poza „klasycznymi” zorzami polarnymi, nad naszymi ziemskimi głowami, obserwować możemy także inne fenomeny świetlne z tego gatunku. Należy do nich na przykład zjawisko świetlne, nazwane przez badaczy, Steve, a także zorze wydmowe.

To na tych ostatnich – zorzach wydmowych – skupimy się w dzisiejszym krótkim tekście. Zanim jednak przejdziemy bezpośrednio do wyjaśnienia, czym jest owe zjawisko, warto przypomnieć krótko jak właściwie powstają zorze i zjawiska im podobne. Co powoduje, że możemy obserwować je na naszym niebie?

Zorze polarne tworzą się w okolicach ziemskich biegunów magnetycznych, w jonosferze, która rozciąga się od około 60 do 1000 kilometrów nad powierzchnią Błękitnej Planty. Ta warstwa atmosfery zawiera duże ilości plazmy, która powstaje w wyniku jonizacji znajdujących się w niej cząsteczek gazu, które wchodzą w kontakt z promieniowaniem kosmicznym oraz promieniowaniem ultrafioletowym. Zorze powstają w związku z wiatrem słonecznym docierającym do pola magnetycznego Ziemi, które stanowi swego rodzaju barierę dla naładowanych cząstek. Wiatr słoneczny opływa magnetosferę, jednak w niektórych miejscach ruch cząstek niesionych wraz z nim, jest równoległy do linii pola magnetycznego Ziemi. Dzięki temu cząstki te mogą wniknąć wgłąb magnetosfery i dotrzeć do ziemskiej atmosfery, gdzie wzbudzają cząstki obecnych w niej gazów i powodują świecenie. Dzieje się to na wysokości około 100 km.

Wiedząc już coś więcej na temat zórz i ich powstawania można przejść do gwoździa programu – zórz wydmowych. Zjawisko to zaobserwowano jesienią 2018 roku – a konkretnie było to 7 października. Ten rodzaj zorzy obserwowano w tym czasie w różnych miejscach w Finlandii oraz Szwecji. Hobbiści sfotografowali nieznany dotąd fenomen, który swoim wyglądem przypominał właśnie wydmy – skąd też wzięła się nazwa tego zjawiska. Wydmowa zorza jest jednak rzadkim i do tej pory słabo zbadanym zjawiskiem. Ustalono, że „wydmy” powstają na wysokościach od 80 do 100 km nad powierzchnię Ziemi, tuż nad mezosferą. Uważa się, że „wydmy” te powstają w wyniku interakcji cząstek plazmy z falami atmosferycznymi, które mogą powodować formowanie zorzy o kształcie przypominającym pola wydmowe.

Nowi absolwenci

Fot. Wiktoria Jarecka moment po obronie pracy licencjackiej.

Miło nam ogłosić, że mamy kolejnych absolwentów naszego kierunku.

10 sierpnia 2020 miały miejsce pierwsze w tym roku obrony na kierunku Geofizyka w Geologii. Tytuł licencjata został nadany Helenie Ciechowskiej oraz Wiktorii Jareckiej, a zaledwie trzy dni później również Weronika Wysocka.

Praca Heleny Ciechowskiej obejmowała temat związany z działalnością Koła Naukowego Geofizyki UW – praca poświęcona była bowiem tematowi zmian pól fizycznych w obrębie płonących poeksploatacyjnych hałd węglowych na terenie Śląska. Pomiary przeprowadziła prowadzona przez studentkę grupa projektu Coal Ignition Geophysical Research (CIGaR). Praca obejmowała analizę danych z pomiarów uzyskanych metodą georadarową i zatytułowana była „Badania w środowiskach wysokotemperaturowych na przykładzie płonącej hałdy przy ul. Strzelców Bytomskich w Bytomiu”, a jej promotorem był dr hab. Radosław Mieszkowski z Wydziału Geologii UW.

Wiktoria Jarecka, której promotorem również był dr hab. Radosław Mieszkowski, w swojej pracy zatytułowanej „Kartowanie stropu skał mezozoicznych w okolicach Chełma za pomocą metody tomografii refrakcyjnej SRT” omawia wykorzystanie metody sejsmicznej w celach kartograficznych.

Weronika Wysocka natomiast, w swojej pracy, pod tytułem „Modelowanie sejsmiczne na bazie modelu geologicznego utworów sekwencji łupek pstry – piaskowiec ciężkowicki (Eocen, Karpaty Zewnętrzne)”, skupiła się na opisie i wytworzeniu syntetycznych sejsmogramów oraz zapisów sejsmicznych 1D w syntetycznych otworach. Jej promotorem był dr Krzysztof Czuryłowicz z Wydziału Geologii.