Święta Wielkanocne

Wszystkiego najlepszego! 🙂

Święta Wielkanocne to najstarsze i najważniejsze święta chrześcijańskie. Obchodzone są na pamiątkę śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Wyznaczanie daty Świąt Wielkanocnych  odegrało znaczną rolę w rozwoju nauki.  W 325 roku, podczas Soboru Nicejskiego, ustalono, że Wielkanoc będzie się obchodzić w pierwszą niedzielę, po pierwszej wiosennej pełni Księżyca. A więc trzeba było prowadzić staranne obserwacje Słońca i Księżyca. Dzięki tym obserwacjom można było wprowadzić kalendarz gregoriański, którym posługujemy się już od ponad 4 wieków. Należy też podkreślić, że zgodnie z ustaleniami Soboru, w celu wyznaczenia daty Wielkanocy, za początek wiosny przyjmuje się 21 marca. Może to dziwić niektórych czytelników, bo obecnie i przez przez wiele lat (do 2043 roku) początek wiosny na naszej półkuli będzie przypadał na 20 marca. Podobnie pełnię Księżyca rozumie się w sposób nie całkiem astronomiczny. W stworzenie algorytmu umożliwiającego wyznaczenie daty Świąt zaangażował się nawet wybitny matematyk K. F. Gauss.

 

Wykłady dla szkół

Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i władze Miasta Stołecznego Warszawy prowadzą akcję „Wykłady dla szkół”. W ramach tej akcji pracownicy Wydziału Fizyki bezpłatnie wygłaszają w warszawskich szkołach (lub bliskich Warszawy) wykłady na różne tematy z geofizyki, astronomii i fizyki. Geofizyczne i astronomiczne wykłady to m.in.:

„Woda na planetach i we Wszechświecie”

„Czy za efekt cieplarniany rzeczywiście odpowiedzialni są ludzie?”

„Przewidzieć nieprzewidywalne: prognoza pogody okiem fizyka”

„Mars – czwarta planeta od Słońca”

„Źródła ciepła wewnątrz Ziemi”

Aktualna lista tematów wykładów i wykładowców znajduje się na:  tutajAby skorzystać z tej akcji, zainteresowani nauczyciele proszeni są o kontakt z p. dr hab. Anetą Drabińską (Tel. 22 55 32 766 ) lub z właściwym wykładowcą.

Zasięg oceanu na Marsie. Liczby pokazują czas w miliardach lat od chwili obecnej. O tym, między innymi opowiada wykład „Woda na planetach i we Wszechświecie”. Wg NASA.

 

 

Gdzie wyląduje łazik ExoMars?

Położenie obu rozpatrywanych miejsc lądowania łazika w ramach programu ExoMars.

Trzy próbniki programu ExoMArs: orbiter (obecnie krążący wokół Marsa), lądownik (jego lądowanie się nie udało) i łazik przewidziany do wysłania w 2020 r. Wg ESA Space in images

Obecnie są rozpatrywane dwa możliwe miejsca, gdzie ma wylądować łazik marsjański przewidywany w ramach projektu ExoMars. Są to Mawrth Vallis i Oxia Planum, oba znajdujące się niedaleko miejsca, gdzie wielki system kanionów Valles Marineris dochodzi do nizinnych obszarów na północnej półkuli Marsa. W obu miejscach znajdują się utwory związane z przepływem wody w odległej przeszłości Marsa.

Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to w 2021 roku krążący orbiter ExoMars doczeka się towarzysza na powierzchni. Jednym z głównych celów misji jest badanie gazów w atmosferze Marsa, między innymi, w celu określenia źródeł metanu. Metan może być wynikiem życia  w regolicie marsjańskim. W projekcie ExoMars uczestniczą pracownicy kilku polskich i zagranicznych instytucji, w tym Centrum Badań Kosmicznych PAN i naszego Zakładu Fizyki Litosfery.

Nasze podróże, nasze hobby

Autorka zdjęć na tle gór.

Podróże to normalna składowa pracy geologa i geofizyka. To nie tylko zwiedzanie centrów konferencyjnych (typowe zajęcie naukowców wielu innych dziedzin) ale różnorodnych wytworów przyrody. Zapraszamy naszych sympatyków do opowiedzenia tutaj o  swojej podróży, swoim hobby lub swoich badaniach.

Na początek Nastia Bendiukova, studentka Geofizyki w Geologii, pokazuje kilka fotek z podróży do parku krajobrazowego Ergaki, znajdującego się w systemie górskim Sajany, położonym w centrum Azji. Dla nas to bardzo egzotyczne okolice, ale dla Nastii to prawie jej rodzinne strony.

Więcej zdjęć z opisem znajdziesz tutaj.

Coordinates: 52.8333°N 93.35°E

Jak powstało życie? Konferencja w Warszawie

Naukowcy odkrywają coraz wcześniejsze ślady życia. Ostatnio odkryto stromatolity starsze o 220 mln lat niż poprzednio znane. Czyli już 3,7 mld lat temu na Ziemi kwitło prymitywne lecz obfite życie!

Współczesne stromatolity w Zatoce Rekina w Australii. Fotografia z 2005 r. Paul Harrison.

Nie wiemy jednak jakie procesy doprowadziły do powstania życia. Teorii jest wiele, z czego siedem wyliczono tutaj. Niewykluczone jest, że życie jest starsze niż Ziemia i Słońce – patrz tutaj. O tych i podobnych problemach będą dyskutowali naukowcy na konferencji „Early Earth and ExoEarths: origin and evolution of life” zaczynającej się dzisiaj w Pałacu Staszica w Warszawie. Konferencja trwać będzie do 7 kwietnia i będziemy tam prezentować swoje prace. Więcej na stronie konferencji

W EOS, o badaniach Japeta

EOS jest najpopularniejszą geofizyczną „gazetą” dostarczającą bieżące informacje z różnych dziedzin geofizyki, planetologii, badań Układu Słonecznego, itp. Obecnie wydawany jest w formie elektronicznej przez Amerykańską Unię Geofizyczną (AGU) – https://eos.org/. Wczoraj EOS zamieścił dyskusję nad pochodzeniem łańcucha gór na Japecie (Japetusie). Ten satelita Saturna wyróżnia się kilkoma wyjątkowymi cechami. Jedną z nich jest niezwykle duża różnica pomiędzy albedo różnych części powierzchni satelity. Jedna półkula jest ciemna, pokryta ciemnymi związkami organicznymi o albedo 0,03–0,05, zaś druga półkula jest jasna, pokryta głównie lodem i ma albedo 0,5–0,6.

Wzdłuż równika satelity rozciąga się wysoki górski grzbiet.

Innymi cechami są: duże spłaszczenie satelity (o wiele większe niż wynikałoby to z obecnej prędkości obrotowej) i tajemniczy Grzbiet Równikowy – łańcuch gór, wyższych niż Himalaje, ciągnący się wzdłuż 3/4 równika ciała.  Temu grzbietowi poświęcony jest tekst w EOS, gdzie przytaczają także nasze badania.

 

Rakieta z „odzysku” znowu w Kosmosie

Informowaliśmy już, że dzięki firmie SpaceX epoka jednorazowych rakiet może się skończyć. Odzyskany pierwszy człon rakiety Falcon 9 posłużył do wyniesienia kolejnego satelity. Wczoraj rakieta z „odzysku” wyniosła satelitę SES-10 wyprodukowanego przez niemiecko-francuski koncern zbrojeniowy Airbus. Po wypełnieniu swojej roli, pierwszy człon znowu wylądował na bezzałogowej platformie oczekującej na Atlantyku. Jeżeli okaże się być w dobrym stanie, to może będzie użyty kolejny raz! Niestety, odzyskanie drugiego członu jest technologicznie znacznie trudniejsze. Drugi człon musi dostarczyć satelitę na orbitę, czyli uzyskuje prędkość prawie 8 km/s. Wyhamowanie rakiety z tej prędkości wymagałoby znacznie więcej paliwa.  Na szczęście drugi człon zawiera tylko jeden silnik i jest znacznie tańszy od pierwszego członu, który zawiera aż 9 silników.

SES10 lądowanie

Rakieta do wielokrotnego użytku znowu odzyskana. Drugie udane lądowanie. Będzie można ją użyć po raz trzeci?

 

Grant dla studentów na badania kraterów meteorytowych

Jest to grant fundacji Barringer Family Fund for Meteorite Impact Research. Termin składania wniosków upływa 7 kwietnia 2017. W ramach programu do przyznania  jest kilka (3-5) grantów o wysokości 2500-5000 USD na badania kraterów uderzeniowych na Ziemi. Grant jest dla studentów starszych lat, doktorantów i osób świeżo po doktoracie. Pełne informacje są:http://www.lpi.usra.edu/science/kring/Awards/Barringer_Fund/.

Ulotka do rozpowszechnia:http://www.lpi.usra.edu/science/kring/Awards/Barringer_Fund/Barringerflyer_2017.pdf.