Lokalizacja eksplozji bolidu

Rys.: wizualizacja miejsca eksplozji bolidu – miejsce przecięcia półsfer (ze środkami w stacjach sejsmologicznych) jest zbliżoną lokalizacją eksplozji. Wyjaśnienie ilustracji znajduje się w raporcie. wizualizacja: Maciej Karasewicz.

31 października 2015 roku nad północną Polską miał miejsce przelot oraz eksplozja bolidu. Zjawisko to zarejestrowane zostało nie tylko poprzez fotografie, nagrania oraz relacje świadków zdarzenia. Fala dźwiękowa powstała w wyniku eksplozji bolidu zarejestrowana została przez sejsmografy pasywnego eksperymentu sejsmicznego 13 BB Star.

Nasi studenci – Helena Ciechowska, Aleksandra Fronczak, Maciej Karasewicz, Klaudia Mocek oraz Mikołaj Zawadzki – w ramach projektu studenckiego podjęli się zlokalizowania miejsca wybuchu oraz dokładnego czasu, w którym do niego doszło.

W jaki sposób udało im się wyznaczyć miejsce oraz czas, można przeczytać TUTAJ. W powyższym raporcie został przedstawiony tok rozumowania oraz metodologia, którą zespół studencki wybrał w celu odpowiedzenia na pytanie: Czy to był bolid?

Wyniki zostały zaprezentowane na Seminarium Fizyki Litosfery i Planetologii 7 czerwca 2019 roku przez Helenę Ciechowską. Prezentacja dostępna jest TUTAJ.

 

Seminarium

Erupcja wulkanu Anak Krakatau, litografia z 1888 roku, Źródło: Wikipedia

Już jutro studenci naszego kierunku zaprezentują na Seminarium Fizyki Litosfery i Planetologii swoje prace licencjackie oraz projekt studencki. Przedstawione tematy obejmą erupcji wulkanu Krakatau i powstałe w jej wyniku fale tsunami, historyczne pomiary deklinacji magnetycznej prowadzone przez Heweliusza, a także lokalizacje oraz określenie czasu eksplozji bolidu, która miała miejsce 31 października 2015 roku.

O erupcji Krakatau i falach tsunami opowie Maciej Karasewicz, kolejną prezentację (na temat deklinacji magnetycznej) wygłosi Mikołaj Zawadzki, a ostatnią, związaną z eksplozją bolidu, Helena Ciechowska.

Pierwsze dwie prezentacje są pracami licencjackimi, natomiast ostatnia jest efektem zespołowego projektu studenckiego prowadzonego wspólnie przez Helenę Ciechowską, Aleksandrę Fronczak, Macieja Karasewicza, Klaudię Mocek i Mikołaja Zawadzkiego, pod opieką prof. Marka Grada.

Seminarium rozpocznie się o godzinie 9:30 w sali B4.58, w Instytucie Geofizyki UW, przy ul. Pasteura 5. Więcej informacji na temat lokalizacji sali można znaleźć pod linkiem.

Bazaltowe organy w Garni

Fot.: cios słupowy w Wąwozie Garni, autor: Helena Ciechowska

Będąc w Armenii, obowiązkiem wydaje się wycieczka do Garni. Jest to położona w prowincji Kotjak wieś, znajdująca się około 30 kilometrów od Erywania. Główną atrakcją turystyczną wydaje się w niej być świątynia poświęcona bogu słońca – Mitrze – która została zbudowana z bazaltu w I wieku naszej ery.

Jednak nie to sprawia, że miejsce to jest tak wyjątkowe i interesujące – tuż obok świątyni znajduje się Wąwóz Garni, znany ze słynnych bazaltowych struktur nazywanych „organami”.

„Organy” te, czyli cios słupowy to struktura powstała w wyniku regularnych spękań związanych ze stygnięciem lawy, która wraz ze zmianą swojej temperatury zmniejszała swoją objętość, co powodowało podłużne pęknięcia, w formie wielobocznych – zwykle czworo- lub sześciobocznych – słupów skalnych. Kolumny te układają się prostopadle do powierzchni stygnięcia. Im bliżej miejsca erupcji znajdowały się te struktury, tym bardziej regularny jest ich kształt. Kolumny te mogą osiągać nawet do dwóch metrów w przekroju. Słupy występujące w Wąwozie Garni mają jednak mniejsze średnice.

Za regularność słupów odpowiada odległość krzepnącej lawy od powierzchni sąsiadujących skał lub atmosfery, bowiem im większa jest, tym regularniejszy jest kształt słupów.

Określana wdzięcznie „Symfonia Kamieni”, którą podziwiać można w Armenii, są absolutnie zapierającym dech w piersi widokiem, jednak nie są jedynym miejscem tego rodzaju na świecie. Podobne struktury – w mniejszej skali – podziwiać można na terenie Parku Krajobrazowego Chełmy, około kilometra od wsi Myślibórz.

Działalność Koła Naukowego Geofizyki

Fot.: Model sondy InSight na tle ECEGu. Fotograf: Helena Ciechowska

W kwietniu wybrany został nowy zarząd Koła Naukowego Geofizyki UW, w którego skład weszli studenci w większej części studenci Geofizyki w Geologii. Prezesem została Helena Ciechowska, wiceprezesem – Mikołaj Zawadzki. Julia Chachulska wybrana została sekretarzem Koła, natomiast funkcję skarbnika od tego roku pełni Tomasz Mikołajków.

KNG UW dość aktywnie bierze udział w eventach takich jak Piknik Naukowy na Stadionie Narodowym PGE. Swoje pokazy członkowie zaprezentowali również podczas dnia otwartego Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach. Na obydwu wydarzeniach zaprezentowane zostały dwa pokazy: pierwszy z nich dotyczył propagacji fal sejsmicznych i ich rejestracji – członkowie Koła zaprezentowali urządzenie rejestrujące fale mechaniczne – geofon. Zapowiadają również, że zamierzają udoskonalić prezentację związaną z sejsmiką i uzupełnić ją o pokaz z indukcji magnetycznej, dzięki której geofon jest w stanie rejestrować wygenerowane drgania. Kolejnym z eksponatów prezentowanych przez Koło był zbudowany własnoręcznie przez studentów model geofizycznej sondy InSight, która obecnie bada Marsa.

Studenci z Koła zajmują się także wyjazdami terenowymi oraz prowadzeniem własnych badań. Ponad to wkrótce część z nich weźmie udział w warsztatach z preparacji skamieniałości oraz minerałów poprowadzonych przez Pawła Żochowskiego.

Praca dla geofizyków po doktoracie!

Geologiczne badania polowe młodego ryftu na Nowej Zelandii. Fot. L. Czechowski

 

Obecnie otwarte są dwa konkursy dla geofizyków i/lub planetologów w Instytucie Geofizyki UW.

Ogłoszenia są na stronie Wydziału Fizyki i Uniwersytetu Warszawskiego.

 

 

 

 

Linki są następujące:
https://www.fuw.edu.pl/tl_files/praca/2019/2019-04-17_praca_adiunkt_ig_zfl_wf_1210_24_2019_pl .pdf

https://www.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2019/04/praca_adiunkt_ig_zfl_wf_1210_24_2019_do_20_05_2019 .pdf

https://www.fuw.edu.pl/tl_files/praca/2019/2019-04-17_praca_adiunkt_ig_wf_1210_25_2019_pl.pdf 

https://www.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2019/04/praca_adiunkt_ig_wf_1210_25_2019_ang_do_17_05_2019 .pdf

Zapraszamy wszystkich chętnych i spełniających wymagania do składania podań!

Najlepsze życzenia Wielkanocne :-)

Wszystkiego najlepszego! 🙂

Święta Wielkanocne to najstarsze i najważniejsze święta chrześcijańskie. Obchodzone są na pamiątkę śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Wyznaczanie daty Świąt Wielkanocnych  odegrało znaczną rolę w rozwoju nauki.  W 325 roku, podczas Soboru Nicejskiego, ustalono, że Wielkanoc będzie się obchodzić w pierwszą niedzielę, po pierwszej wiosennej pełni Księżyca. A więc trzeba było prowadzić staranne obserwacje Słońca i Księżyca. Dzięki tym obserwacjom można było wprowadzić kalendarz gregoriański, którym posługujemy się już od ponad 4 wieków. Należy też podkreślić, że zgodnie z ustaleniami Soboru, w celu wyznaczenia daty Wielkanocy, za początek wiosny przyjmuje się 21 marca. Może to dziwić niektórych czytelników, bo obecnie i przez przez wiele lat (do 2043 roku) początek wiosny na naszej półkuli będzie przypadał na 20 marca. Podobnie pełnię Księżyca rozumie się w sposób nie całkiem astronomiczny. W stworzenie algorytmu umożliwiającego wyznaczenie daty Świąt zaangażował się nawet wybitny matematyk K. F. Gauss.

Konferencja Geotematyczna GAUS

Dwa tygodnie temu (14-17 marca 2019 roku) w Europejskim Centrum Edukacji Geologicznej (ECEG) odbyła się studencka konferencja geotematyczna GAUS, na której można było wziąć udział w różnego rodzaju warsztaty o tematyce związanej z Naukami o Ziemi.

Fot.: ECEG – miejsce, w którym odbyła się konferencja, źródło: Wikipedia

Konferencja była wynikiem współpracy między samorządami studenckimi Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Wrocławskiej (PWr) i Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej (WGGiOŚ AGH) w Krakowie. Była to już III edycja tego wydarzenia.

W czasie trwania konferencji, uczestniczący mogli wziąć udział w licznych warsztatach prowadzonych przez kadrę UW, PWr i AGH. Nie zabrakło także poprowadzonych przez specjalistów wykładów, warsztatów i wycieczek terenowych.

Zajęciach w terenie, podczas których uczestnicy mogli poznać budowę geologiczną Gór Świętokrzyskich oraz na własne oczy obejrzeć niektóre z ich ciekawych odsłonięć geologicznych poprowadzone zostały między innymi przez dr Marcina Górkę.

Planując swoją aktywność pozauczelnianą warto uwzględnić w swoich planach kolejną edycję Konferencji GAUS, ponieważ umożliwia ona zapoznanie się z różnymi metodami badawczymi oraz pozwala odkryć nowe zainteresowania.

Niebo w marcu

Fot.: Radiant Virginidów Źródło: Wikipedia

To właśnie ten tydzień jest ostatnim tygodniem astronomicznej zimy – już zaledwie za kilka dni nadejdzie wiosna. Co jednak niesie za sobą ta pora roku i jakich zjawisk możemy spodziewać się na marcowym niebie?

Z naszego widoku powoli znika planeta Wenus, która do tej pory była widoczna w godzinach porannych, za to w zamian za nią na niebie dłużej będziemy mogli oglądać Saturna i Jowisza.

W marcu obserwować możemy także rój meteorytów – Virginidy – których radiant obserwowany jest w gwiazdozbiorze Panny, a którego obfitość klasyfikuje się raczej jako niską.

Virginidy widoczne są na naszym niebie już od 25 stycznia, a pozostają na nim aż do 10 kwietnia. Rój ten posiada kilka “maksimów”, z czego wyróżnione z nich przypada na 24 marca. Rój ten związany jest najprawdopodobniej z kometą C/1834 E1 (Gambart).

Na same Virginidy składa się kilka strumieni tego roju – są one prawdopodobnie związane z różnymi obiektami macierzystymi (w tym między innymi ze wspomnianą wcześniej kometą, która jest prawdopodobnym źródłem roju w maksimum przypadającym na 24 marca.

Co więcej – rój Virginidów spokojnie zaliczyć możemy do całorocznego roju o nazwie Antyhelion. Wraz z nim, w skład Antyhelionu wchodzą także inne roje ekliptyczne.

nie żyje dr Piotr Ziółkowski…

Fot.: dr Piotr Ziółkowski, źródło: eceg.uw.edu.pl

Z wielkim żalem informujemy, że dnia 14.03.2019 roku, w wieku 54 lat zmarł dr Piotr Ziółkowski – doktor nauk geologicznych, a także kierownik Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej Uniwersytetu Warszawskiego (ECEG), wykładowca oraz pracownik Wydziału Geologii UW.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się 21.03.2019 o godzinie 12:15 w kościele p.w. Błogosławionej Anieli Salawy, przy ul. Wilczej w Olsztynku.

Łączymy się w żałobie i smutku z rodziną i bliskimi dr Piotra Ziółkowskiego.

Metody datowania skał

Fot.: Warstwy geologiczne widoczne w kamieniołomie w Małogoszczu, fotograf: Helena Ciechowska

Czy zastanawialiście się kiedyś na jakiej podstawie określamy erę, w której powstała dana warstwa geologiczna i skąd wiemy, że jest to na przykład jura, albo trias? Skąd właściwie znamy wiek powstania skał i na jakiej zasadzie jesteśmy w stanie go określić? Otóż istnieje podział datowania skał na dwie metody: względną i bezwzględną. Postaramy się pokrótce omówić należące do tych kategorii metody badawcze, które pozwalają nam na określenie czasu powstania warstw.

Szersze omówienie powyższego zagadnienia przeczytać można klikając w poniższy link, w którym nasza studentka – Helena Ciechowska – opisuje pokrótce kilka z metod datowania skał.