Merkury przechodzi na tle Słońca!

Dziś nadarza się wyjątkowa szansa, aby zobaczyć inną planetę w biały dzień! Merkury o 13.11 znajdzie się na tle tarczy Słońca i będzie przez nią wędrował aż do zachodu (przy obserwacjach z Polski). Planeta o średnicy trzy razy mniejszej od Ziemi jest maleńką kropką na dysku słonecznym, którą da się zobaczyć, rzutując obraz z teleskopu na ścianę lub z patrząc przez lornetkę z użyciem filtru słonecznego – tu UWAGA!! Koniecznie trzeba użyć filtru słonecznego. Spojrzenie na Słońce bezpośrednio przez sprzęt optyczny prowadzi do utraty wzroku!

Bezpieczne dla oczu są także obserwacje w internecie 🙂 NASA zapewni transmisję „na żywo”: https://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/index.html i zdjęcia z sondy SDO: http://www.nasa.gov/transit

Instrukcja jak rzutować obraz: http://www.teleskopy.pl/obserwacjeslonca.html
I wersja „majsterkowa”: http://docplayer.pl/6614252-Podreczna-kamera-otworkowa-lac-camera-obscura-do-obserwacji-tranzytu-wenus-zacmien-i-innych-zjawisk-zachodzacych-na-sloncu.html

/PW

Nowości z okolic Saturna

Rys. 1. Artystyczne wyobrażenie orbitera Cassini na tle Enceladusa i wyrzucanych z jego wnętrza strumieni pyłu i gazu (NASA).

Rys. 1. Artystyczne wyobrażenie orbitera Cassini na tle Enceladusa i wyrzucanych z jego wnętrza strumieni pyłu i gazu (NASA).

Od 2004 roku wokół Saturna krąży sonda Cassini. Misja Cassini-Huygens to jedna z najbardziej owocnych misji do innej planety. Całkowity koszt był wysoki, bo ok. 3,26 mld USD (NASA pokryła 80%, ESA – 15% i włoska agencja ASI – 5%), ale bezcenne naukowe dane dostarczane są już przez 12 lat. Oprócz orbitera Cassini w skład misji wchodził lądownik Huygens, który wylądował na Tytanie – największym satelicie Saturna. W Zakładzie Fizyki Litosfery prowadzimy badania Tytana i innego satelity – Enceladusa – Rys. 1. Enceladus o średnicy ok.500 km jest najmniejszym ciałem w Układzie Słonecznym aktywnym wulkanicznie. W jego wnętrzu znajduje się ocean wody i przypuszcza się nawet, że może tam istnieć życie. Cassini porusza się po silnie eliptycznej orbicie wokół Saturna, zbliżając się do różnych satelitów. Ostatnie zbliżenie do Enceladusa (na odległość ok. 5000 km) pokazało ciekawą strukturę tektoniczną kształcie litery Y – Rys.2.

W najbliższy piątek 6 maja 2016 r., Cassini zbliży się do Tytana na odległość 971 km. Bez wątpienia uzyskamy nowe cenne dane. Na razie pokazujemy dane z innego zbliżenia pokazujące rzeki z płynnych węglowodorów – Rys. 3. Rolę skał spełnia zamarznięta woda i ciężkie węglowodory w stanie stałym.

Numeryczne i eksperymentalne modelowanie tych rzek to temat naszych prac badawczych w ramach Extraterrestrial Rivers Modelling Group.

L. Czechowski.

Rys. 3. Doliny rzeczne na Tytanie. Obraz radarowy (NASA).

Rys. 3. Doliny rzeczne na Tytanie. Obraz radarowy (NASA).

Rys. 2. System tektonicznych uskoków w kształcie Y w pobliżu centrum aktywności wulkanicznej w okolicy bieguna południowego Enceladusa (NASA).

Rys. 2. System tektonicznych uskoków w kształcie Y w pobliżu centrum aktywności wulkanicznej w okolicy bieguna południowego Enceladusa (NASA).

Planety spod ciemnej gwiazdy

This artist’s impression shows an imagined view from the surface one of the three planets orbiting an ultracool dwarf star just 40 light-years from Earth that were discovered using the TRAPPIST telescope at ESO’s La Silla Observatory. These worlds have sizes and temperatures similar to those of Venus and Earth and are the best targets found so far for the search for life outside the Solar System. They are the first planets ever discovered around such a tiny and dim star. In this view one of the inner planets is seen in transit across the disc of its tiny and dim parent star.

ESO/M. Kornmesser

Około 40 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Wodnika znajduje się słaba gwiazda, której nie da się dostrzec gołym okiem. Samo w sobie nie jest to niezwykłe, bo czerwone karły, gwiazdy mniejsze i słabiej świecące od Słońca, są znacznie pospolitsze od podobnych do niego gwiazd. Tę jednak wyróżnia system planetarny: 2 maja doniesiono o odkryciu trzech planet o rozmiarach bardzo podobnych do Ziemi. Gwiazda TRAPPIST-1 większość energii wyświeca w zakresie podczerwieni, jej jasność jest 2000 razy mniejsza niż Słońca, ale planety krążą bardzo blisko: dwie bliższe okrążają ją w czasie odpowiednio 1,5 i 2,4 dnia. Okres obiegu trzeciej nie jest dobrze znany, ale może ona krążyć w obszarze pozwalającym na istnienie na powierzchni ciekłej wody. Skala tego układu przypomina bardziej układ księżyców Jowisza, niż Układ Słoneczny. Podobnie jak w przypadku tych księżyców, planety najprawdopodobniej obracają się synchronicznie z obiegiem, tzn. jedną stroną stale zwracają się do gwiazdy, zaś druga znajduje się w wiecznym mroku. Jednak w pasie pomiędzy tymi półkulami mogą panować sprzyjające życiu, umiarkowane warunki klimatyczne. Układ ten znajduje się na tyle blisko Ziemi, że dzisiejsze lub budowane teleskopy kosmiczne mogą scharakteryzować atmosfery planet i udzielić odpowiedzi na pytania o wodę i – przypuszczalnie – możliwość życia. /PW

Komitet Geofizyki PAN

W dniu 26 kwietnia 2016 odbyło się posiedzenie prezydium Komitetu Geofizyki PAN. Omawiano działania komitetu w nowej kadencji. W skład Komitetu wchodzą znani geofizycy z PAN, uczelni i instytutów naukowych, a także przedstawiciele firm związanych z badaniami geofizycznymi. Komitet spełnia rolę opiniodawczą i popularyzatorską w zakresie geofizyki. Bardziej szczegółowe informacje o składzie i działalności Komitetu: http://www.kgeof.pan.pl/ .

EGU 2016 – relacja z konferencji na żywo

Kilka liczb o konferencji European Geophysical Union (EGU) 2016 w Wiedniu:
Uczestników 12650 uczestników z 153 krajów wygłosi ok. 10 000 referatów (ustnie, w formie tradycyjnego plakatu – posteru, lub w formie elektronicznego plakatu – pico) na 572 sesjach. Aby dojechać uczestnicy musieli razem pokonać33 113 451 osobo-km. Niestety ilość benzyny
na to zużytej tez była imponująca (ok. 3000 ton ).

Nadchodzące konferencje

Zapraszamy wszystkich chętnych do zapoznania się z dwoma, tematycznie związanymi z nami, polskim konferencjami.

Pierwsza z nich to organizowana przez Wydział Geologii UW VI Polska Konferencja Sedymentologiczna POKOS 6, która odbędzie się w Chęcinach w dniach 28.06-1.07.2016. Rejestracja jeszcze trwa. Więcej informacji znajdziecie pod adresem: http://rejestracja.eceg.e-kei.pl/start

Drugie spotkanie to XXXV Ogólnopolska Szkoła Hydrauliki. Odbędzie się w Krasiczynie w dniach 9-12.05. Chociaż oficjalny termin rejestracji minął mieliśmy informacje, że można się ciągle rejestrować. Dlatego jesli ktoś jest zainteresowany takim spotkaniem powinien jak najszybciej skontaktować się z organizatorami. Więcej informacji znajdziecie pod adresem: http://www.kiw.ur.krakow.pl/confere…/…/conference_sh2016.htm

55. rocznica pierwszego lotu człowieka w kosmos

Jurij Gagarin. UPLOAD.WIKIMEDIA.ORG

 

 

Dzisiaj obchodzimy 55. rocznicę pierwszego lotu w przestrzeń kosmiczną przez kosmonautę Jurija Gagarina. 12 kwietnia 1961 roku w statku Wostok 1 Gagarin wykonał pierwszy lot po orbicie satelitarnej Ziemi, trwający 1 godzinę i 48 minut.

Lot ten był pierwszym i ostatnim lotem kosmicznym tego pilota. Niestety w wyniku wypadku, Gagarin zginął 7 lat później, 27 marca 1968 roku, w wieku zaledwie 34 lat. Prowadził wtedy lot razem z instruktorem. W jego trakcie doszło do bardzo bliskiego przelotu jego samolotu i SU-15. W efekcie samolot Gagarina wpadł w korkociąg i spadł na ziemię.

Kolejny krok w zdobywaniu Kosmosu – o co chodzi właściwie z rakietą Falcon 9?

falcon9 start

Start rakiety Falcon 9

 

W dniu 8 kwietnia 2016 r. z kosmodromu na Cap Canaveral wystartowała rakieta Falcon 9 ze statkiem kosmicznym Dragon (oba wyprodukowane przez firmę SpaceX ).  Głównym ładunkiem było zaopatrzenie dla stacji kosmicznej – ok. 1500 kg w ramach programu „kosmicznego cateringu” (Commercial Resupply Services) polegającego na dostarczaniu zaopatrzenia na Międzynarodową Stację Kosmiczną (International Space Station – ISS) przez prywatne firmy. Program ten opłacany jest przez NASA. Pod kilkoma innymi względami lot ten był pionierski. Jednocześnie dostarczono na stację nadmuchiwany moduł BEAM. Po nadmuchaniu, moduł stanie się pomieszczeniem o objętości 16 m3 (czyli małego pokoiku). Za pomocą podobnych (lecz znacznie większych) nadmuchiwanych modułów, firma Bigelow ma zamiar zbudować w ciągu kilku lat prywatną stację kosmiczną, w cenie wielokrotnie mniejszej niż obecna ISS. Stacja ta miałaby służyć do celów naukowych, technicznych, a także turystycznych. Ładunkiem dodatkowym rakiety było 16 małych satelitów typu CubeSat do celów naukowych i technicznych.

falcon9 lądowanie

Pierwszy człon po wylądowaniu na barce

Kolejnym, być może najważniejszym sukcesem, było udane lądowanie pierwszego stopnia rakiety na barce o uroczej nazwie „Of course, I still love you” (skracanej na ogół do OCISLY). Miało to miejsce 9 minut po starcie. Odzyskanie najbardziej kosztownej części rakiety pozwoli na jej wielokrotne wykorzystanie, czyli na radykalne obniżenie kosztów lotów orbitalnych. Należy pamiętać, że ceny paliwa i utleniacza są minimalne w stosunku do ceny samej rakiety. Zupełnie możliwe, że za kilkanaście lat podróże kosmos będą dostępne za cenę obecnych biletów lotniczych (no, może tych w pierwszej klasie).

makieta modulu BEAM

Makieta modułu BEAM

 

 

 

 

 

 

 

 

Leszek Czechowski