Lipcowe roje meteorów – kolejna okazja na szczęście?

W lipcu będzie można oglądać kilka rojów meteorów: Lipcowe Pegazydy (10 lipca, średnia), Lipcowe Fenicydy (13 lipca, zmienna akt.), Piscis Austrinidy (28 lipca, średnia), Południowe delta Akwarydy (28 lipca, wysoka), alfa Kaprikornidy (30 lipca, średnia), Południowe jota Akwarydy (4 sierpnia, średnia), Północne delta Akwarydy (8 sierpnia, średnia), Perseidy (12 sierpnia, wysoka). Powyżej podano tylko roje o przynajmniej średniej aktywności, data w nawiasach podaje spodziewane maksimum aktywności. Jak łatwo się domyślić, roju Akwarydy należy szukać w gwiazdozbiorze Wodnika. Natomiast Perseidy „odwiedzają” gwiazdozbiory Kasjopei, Perseusza i Żyrafy. Jest to  jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów obserwowany od 2000 lat. Rój związany jest z kometą 109P/Swift-Tuttle odwiedzającej nas co 133 lata. Ostatni raz była blisko Słońca w 1992 roku. Orbita komety przecina orbitę Ziemi i istnieje niebezpieczeństwo, że zderzy się z Ziemią lub z Księżycem –  na szczęścia nie w tym tysiącleciu. Nie muszę przypominać, że zgodnie z tradycją, podczas obserwacji meteoru należy pomyśleć życzenie – podobno odpowiednie życzenia, odpowiednio pomyślane spełniają się w 99%. 🙂  L. Cz.

Meteor z roju Perseidów i fragment Drogi Mlecznej. CC BY-SA 3.0 Autor: Brocken Inaglory

Meteor z roju Perseidów i fragment Drogi Mlecznej. CC BY-SA 3.0 Autor: Brocken Inaglory

 

Lato z geofizyką (1)

 

Pomiar promienia Ziemi metodą Eratostenesa

Ten pomiar najlepiej wykonać jednocześnie w dwóch odległych miejscach. W tym celu warto umówić się na pomiar z kimś zamieszkałym na tym samym południku lecz w odległości przynajmniej kilkaset kilometrów. Im dalej, tym lepiej. Warto więc nawiązać kontakt z hobbystami nauki ze Skandynawii lub z południowej Europy. Na pewno w Internecie łatwo znajdziemy takich hobbystów. Może też zdążymy przed końcem roku szkolnego umówić się z inną szkołą i doświadczenie przeprowadzić w ramach nauki szkolnej. Dokładny opis doświadczenia znajdziemy

tutaj

Przyślijcie swoje wyniki!

L. C.

 

Eratostenes z Kyreny, ur. ok. 276 p.n.e, w greckim mieście Cyrene w państwie Pentapolis w północnej Afryce (obecnie część Libii), zm.  ok. 195/194 p.n.e.). Grecki matematyk, geograf, astronom i poeta. Kierował sławną biblioteką w Aleksandrii będącą ówczesnym instytutem naukowym. Jako pierwszy zmierzył promień Ziemi metodą podobną do opisanej poniżej. Ponadto zmierzył odległość Ziemi od Słońca,  ulepszenie kalendarza (liczenie lat od upadku Troi i wprowadzenie roku przestępnego). Do teorii liczb wprowadził tzw ‘sito Erastotenesa’.

 

 

 

POKOS 6

10606430_944913758923842_3300480637803263652_nW dniach 28.06-1.07 odbyła się VI Polska Konferencja Sedymentologiczna POKOS 6 „Granice sedymentologii” organizowana m.in. przez Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Wykład inauguracyjny  pt „Granice sedymentologi” wygłosił dr hab. Piotr Łuczyński. W tegorocznej edycji konferencji wzięło udział wiele osób zaangażowanych w tworzenie kierunku Geofizyka w Geologii, m.in.: prof. dr hab. Anna Wysocka, prof. dr hab. Maciej Bąbel, dr hab. Leszek Czechowski, dr Małgorzata Kozłowska oraz doktoranci mgr Katarzyna Misiura i mgr Piotr Witek.

Cassis

Orbiter ExoMarsa w pobliżu Marsa – wizja artystyczna (NASA).

Orbiter ExoMarsa w pobliżu Marsa – wizja artystyczna (NASA).

Straszenie dzieci średniowieczu: „rzeźba „pożeracza dzieci” na starówce w Bernie (fot. K. K.)

Straszenie dzieci w średniowieczu: rzeźba „pożeracza dzieci” na starówce w Bernie. Rzeźba miała odstraszać dzieci od zbliżania się do fosy. (fot. K. K.)

W dniach 23-24 czerwca 2016 na uniwersytecie w Bernie (Szwajcaria) odbyło się pierwsze robocze spotkanie grupy naukowców i inżynierów do spraw systemu CaSSiS (Color and Stereo Surface imaging System). Jest to system 2 teleskopów sondy orbitera ExoMars, który za kilka miesięcy dotrze do Marsa. Głównym celem misji jest szukanie tam śladów życia, w tym miejsc wydobywania się metanu. Ponieważ w badaniach tych będzie brał udział nasz Zakład Fizyki Litosfery UW, w spotkaniu uczestniczyli także dr hab. L. Czechowski i dr hab. K. Kossacki. Metan może być wynikiem procesów życiowych zachodzących pod powierzchnią Marsa.

Model LAB

 

Położenie granicy MOHO (żółta powierzchnia) w danym obszarze i granicy litosfera-astenosfera (LAB) wg modelu lab2015v1.2

Granica pomiędzy litosferą i astenosfera to jedna z najważniejszych granic mechanicznych wewnątrz Ziemi, a także we wnętrzach innych planet. To właśnie na tej granicy mamy rozdzielenie ruchu płyt litosfery of ruchu materii w głębi płaszcza. Tutaj także jest naturalną granicą kompensacji izostatycznej. Model LAB2015v1.2 to pakiet programów opracowany w Zakładzie Fizyki Litosfery, który pozwala określać położenie LAB w wybranych punktach w Europie. Korzysta w tym celu m.in. z danych o MOHO, położenia geoidy i innych.

 

Zakończenie misji Philae

So_hoerte_sich_die_Landung_der_Sonde_Philae_an-Ein_kurzer_Rumms-Story-428289_630x356px_1_KKhdT5jyH_JbQW dniach 1-3 czerwca w Budapeszcie odbyło się spotkanie uczestników misji Philae, kończące historyczny projekt bezpośredniego badania własności jądra komety. Sonda Philae dotarła w pobliże komety 67P/Churyumow-Gerasimenko wraz z sondą Rosetta i po oddzieleniu się w listopadzie 2014 wylądowała na powierzchni komety. Pionierski projekt dostarczył cennych, w tym nieoczekiwanych informacji o budowie jądra komety. Jednym z ważniejszych osiągnięć jest stwierdzenie, że jądro komety mimo średniej gęstości dwukrotnie mniejszej niż gęstość lodu ma przynajmniej lokalnie bardzo twardą powierzchnię. W miejscu lądowania sondy wytrzymałość materiału powierzchni na osiowe ściskanie jest rzędu 1 MPa (eksperyment MUPUS).

Czerwcowe roje meteorów – okazja na szczęście?

meteory_th_390W ciągu czerwca będzie można oglądać kilka rojów meteorów: omega Skorpidy, tau Herkulidy, Arietydy, Czerwcowe Lirydy, Sagittarydy, tau Cetydy, Czerwcowe Bootydy, tau Akwarydy i theta Ophiuchidy. Większość z nich jest jednak mało aktywna, poza rojami: Sagittarydy (średnia aktywność) i Czerwcowe Bootydy (nieregularna). Jak łatwo się domyślić, roju Sagittarydy należy szukać w gwiazdozbiorze Strzelca. Czerwcowe Bootydy związane są z krótkookresową kometą 7P/Pons-Winnecke obiegającą Słońce w ciągu 6,53 roku. Średnica komety to ok. 5,2 km. Zgodnie z tradycją, podczas obserwacji meteoru należy pomyśleć życzenie – podobno odpowiednie życzenia, odpowiednio pomyślane spełniają się w 99% J.  L. Cz.

Polska baza księżycowa

Już niedługo może powstać polska baza księżycowa! Co prawda jeszcze nie na Księżycu, ale trochę bliżej, w Rzepienniku Biskupim (pomiędzy Krakowem i Tarnowem). Będzie to tzw. habitat, czyli obiekt do symulacji pobytu na Księżycu. Ośrodki takie służą do badań nad problemami, jakie mogą wynikać podczas pobytu w bazie na prawdziwym Księżycu, a także do popularyzacji badań kosmicznych. Więcej na stronie: https://polakpotrafi.pl/projekt/baza-ksiezycowa-pod-krakowem oraz na:

http://innpoland.pl/126383,misja-apollo-to-prehistoria-teraz-ladowanie-na-ksiezycu-lub-marsie-bedzie-sie-odbywac-wprost-z-rzepiennika-biskupiego

Saturn i Mars w opozycji!

Quadruple_Saturn_moon_transit_HST

Saturn i jego księżyce, widziane przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a. Największy księżyc Tytan rzuca cień na planetę. /PW

Nie o politykę tutaj chodzi! Opozycja w astronomii oznacza położenie planety na niebie przeciwne względem położenia Słońca. Widoczna jest wtedy prawie cała tarcza planety, a odległość od Ziemi jest jedną z najmniejszych możliwych (zależy to także od chwilowego położenia Ziemi i planety). Opozycje planet Marsa i Saturna to najlepsze momenty do ich obserwacji.
W nocy z 21 na 22 maja w opozycji był Mars – planeta o wyraźnym czerwonym kolorze.
W piątek 3 czerwca 2016 w opozycji znajdzie się Saturn. Około północy planeta będzie znajdowała się na południowym niebie, niedaleko gwiazdy Antares. Antares to czerwony nadolbrzym o średnicy ponad miliarda kilometrów, prawie 900 razy większej niż Słońce. Z uwagi na dosyć niską temperaturę powierzchni (3400 K) świeci światłem o czerwono-pomarańczowej barwie. L.Cz.