Lipcowe roje meteorów – kolejna okazja na szczęście?

W lipcu będzie można oglądać kilka rojów meteorów: Lipcowe Pegazydy (10 lipca, średnia), Lipcowe Fenicydy (13 lipca, zmienna akt.), Piscis Austrinidy (28 lipca, średnia), Południowe delta Akwarydy (28 lipca, wysoka), alfa Kaprikornidy (30 lipca, średnia), Południowe jota Akwarydy (4 sierpnia, średnia), Północne delta Akwarydy (8 sierpnia, średnia), Perseidy (12 sierpnia, wysoka). Powyżej podano tylko roje o przynajmniej średniej aktywności, data w nawiasach podaje spodziewane maksimum aktywności. Jak łatwo się domyślić, roju Akwarydy należy szukać w gwiazdozbiorze Wodnika. Natomiast Perseidy „odwiedzają” gwiazdozbiory Kasjopei, Perseusza i Żyrafy. Jest to  jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów obserwowany od 2000 lat. Rój związany jest z kometą 109P/Swift-Tuttle odwiedzającej nas co 133 lata. Ostatni raz była blisko Słońca w 1992 roku. Orbita komety przecina orbitę Ziemi i istnieje niebezpieczeństwo, że zderzy się z Ziemią lub z Księżycem –  na szczęścia nie w tym tysiącleciu. Nie muszę przypominać, że zgodnie z tradycją, podczas obserwacji meteoru należy pomyśleć życzenie – podobno odpowiednie życzenia, odpowiednio pomyślane spełniają się w 99%. 🙂  L. Cz.

Meteor z roju Perseidów i fragment Drogi Mlecznej. CC BY-SA 3.0 Autor: Brocken Inaglory

Meteor z roju Perseidów i fragment Drogi Mlecznej. CC BY-SA 3.0 Autor: Brocken Inaglory

 

Lato z geofizyką (2)

Mierzymy przyspieszenie grawitacyjne na Ziemi

 

Do pomiaru potrzebne jest wahadło i stoper. Obecnie stoper jest w każdym prawie telefonie komórkowym. Trochę większy problem jest z wahadłem. Musimy mieć kulisty ciężarek i cienką, wiotką, lecz nierozciągliwą nić. Najlepsza byłaby ciężka metalowa kulka o średnicy kilku centymetrów. W ostateczności możemy przygotować ciężarek z modeliny lub plasteliny. Ważna jest jego kulistość. Długość wahadła powinna wynosić ponad metr. Najlepiej powiesić je na haku w suficie tak, aby wisiało niewysoko nad podłogą – Rys. 1. Próbujemy, czy przy po wychyleniu o kilka stopni będzie wahało się wystarczająco długo (ok. 100 razy).

Rys. 1. Idea doświadczenia. Pełne wahanie jest od maksymalnego wychylenia w punkcie A do powrotu wahadła do punktu A. Nie wychylamy początkowo wahadła silnie, bo wzór (1) dla dużych wychyleń jest niedokładny.

Rys. 1. Idea doświadczenia. Pełne wahanie jest od maksymalnego wychylenia w punkcie A do powrotu wahadła do punktu A. Nie wychylamy początkowo wahadła silnie, bo wzór (1) dla dużych wychyleń jest niedokładny.

Tutaj jest dokładny opis doświadczenia

Zapraszamy do przesyłania wyników. L. Cz.

Lato z geofizyką (1)

Portrait_of_Eratosthenes

Lato jest okazją do różnych plenerowych akcji. Także lekcji fizyki, geografii i astronomii. Proponujemy na lato osiem (po jednym na wakacyjny tydzień) prostych eksperymentów z nauk o Ziemi, astronomii lub fizyki.

Na początek jest to:

Pomiar promienia Ziemi metodą Eratostenesa

Eratostenes z Kyreny, ur. ok. 276 p.n.e, w greckim mieście Cyrene w państwie Pentapolis w północnej Afryce (obecnie część Libii), zm.  ok. 195/194 p.n.e.). Grecki matematyk, geograf, astronom i poeta. Kierował sławną biblioteką w Aleksandrii będącą ówczesnym instytutem naukowym. Jako pierwszy zmierzył promień Ziemi metodą podobną do opisanej poniżej. Ponadto zmierzył odległość Ziemi od Słońca, zaproponował ulepszenie kalendarza (liczenie lat od upadku Troi i wprowadzenie roku przestępnego). Do teorii liczb wprowadził tzw ‘sito Erastotenesa’.

Ten pomiar najlepiej wykonać jednocześnie w dwóch odległych miejscach. W tym celu warto umówić się na pomiar z kimś zamieszkałym na tym samym południku lecz w odległości przynajmniej kilkaset kilometrów. Im dalej, tym lepiej. Warto więc nawiązać kontakt z hobbystami nauki ze Skandynawii lub z południowej Europy. Na pewno w Internecie łatwo znajdziemy takich hobbystów. Może też zdążymy przed końcem roku szkolnego umówić się z inną szkołą i doświadczenie przeprowadzić w ramach nauki szkolnej. Dokładny opis doświadczenia znajdziemy tutaj.

Przysyłajcie swoje wyniki.

L. Cz.