Święta Wielkanocne

Wszystkiego najlepszego! 🙂

Święta Wielkanocne to najstarsze i najważniejsze święta chrześcijańskie. Obchodzone są na pamiątkę śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Wyznaczanie daty Świąt Wielkanocnych  odegrało znaczną rolę w rozwoju nauki.  W 325 roku, podczas Soboru Nicejskiego, ustalono, że Wielkanoc będzie się obchodzić w pierwszą niedzielę, po pierwszej wiosennej pełni Księżyca. A więc trzeba było prowadzić staranne obserwacje Słońca i Księżyca. Dzięki tym obserwacjom można było wprowadzić kalendarz gregoriański, którym posługujemy się już od ponad 4 wieków. Należy też podkreślić, że zgodnie z ustaleniami Soboru, w celu wyznaczenia daty Wielkanocy, za początek wiosny przyjmuje się 21 marca. Może to dziwić niektórych czytelników, bo obecnie i przez przez wiele lat (do 2043 roku) początek wiosny na naszej półkuli będzie przypadał na 20 marca. Podobnie pełnię Księżyca rozumie się w sposób nie całkiem astronomiczny. W stworzenie algorytmu umożliwiającego wyznaczenie daty Świąt zaangażował się nawet wybitny matematyk K. F. Gauss.

 

Wykłady dla szkół

Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i władze Miasta Stołecznego Warszawy prowadzą akcję „Wykłady dla szkół”. W ramach tej akcji pracownicy Wydziału Fizyki bezpłatnie wygłaszają w warszawskich szkołach (lub bliskich Warszawy) wykłady na różne tematy z geofizyki, astronomii i fizyki. Geofizyczne i astronomiczne wykłady to m.in.:

„Woda na planetach i we Wszechświecie”

„Czy za efekt cieplarniany rzeczywiście odpowiedzialni są ludzie?”

„Przewidzieć nieprzewidywalne: prognoza pogody okiem fizyka”

„Mars – czwarta planeta od Słońca”

„Źródła ciepła wewnątrz Ziemi”

„Trzęsienia ziemi i tsunami” (dostępne będą dopiero od września 2017)

 „Dryfujące kontynenty” (dostępne będą dopiero od września 2017)

Aktualna lista tematów wykładów i wykładowców znajduje się na:  tutaj. Aby skorzystać z tej akcji, zainteresowani nauczyciele proszeni są o kontakt z p. dr hab. Anetą Drabińską (Tel. 22 55 32 766 ) lub z właściwym wykładowcą.

Zasięg oceanu na Marsie. Liczby pokazują czas w miliardach lat od chwili obecnej. O tym, między innymi opowiada wykład „Woda na planetach i we Wszechświecie”. Wg NASA.

 

 

Gdzie wyląduje łazik ExoMars?

Położenie obu rozpatrywanych miejsc lądowania łazika w ramach programu ExoMars.

Trzy próbniki programu ExoMArs: orbiter (obecnie krążący wokół Marsa), lądownik (jego lądowanie się nie udało) i łazik przewidziany do wysłania w 2020 r. Wg ESA Space in images

Obecnie są rozpatrywane dwa możliwe miejsca, gdzie ma wylądować łazik marsjański przewidywany w ramach projektu ExoMars. Są to Mawrth Vallis i Oxia Planum, oba znajdujące się niedaleko miejsca, gdzie wielki system kanionów Valles Marineris dochodzi do nizinnych obszarów na północnej półkuli Marsa. W obu miejscach znajdują się utwory związane z przepływem wody w odległej przeszłości Marsa.

Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to w 2021 roku krążący orbiter ExoMars doczeka się towarzysza na powierzchni. Jednym z głównych celów misji jest badanie gazów w atmosferze Marsa, między innymi, w celu określenia źródeł metanu. Metan może być wynikiem życia  w regolicie marsjańskim. W projekcie ExoMars uczestniczą pracownicy kilku polskich i zagranicznych instytucji, w tym Centrum Badań Kosmicznych PAN i naszego Zakładu Fizyki Litosfery.

Nasze podróże, nasze hobby

Autorka zdjęć na tle gór.

Podróże to normalna składowa pracy geologa i geofizyka. To nie tylko zwiedzanie centrów konferencyjnych (typowe zajęcie naukowców wielu innych dziedzin) ale różnorodnych tworów przyrody. Zapraszamy naszych sympatyków do opowiedzenia tutaj o  swojej podróży, swoim hobby lub swoich badaniach.

Na początek Nastia Bendiukova, studentka Geofizyki w Geologii, pokazuje kilka fotek z podróży do parku krajobrazowego Ergaki, znajdującego się w systemie górskim Sajany, położonym w centrum Azji. Dla nas to bardzo egzotyczne okolice, ale dla Nastii to prawie jej rodzinne strony.

Więcej zdjęć z opisem znajdziesz tutaj.

Coordinates: 52.8333°N 93.35°E

Jak powstało życie? Konferencja w Warszawie

Naukowcy odkrywają coraz wcześniejsze ślady życia. Ostatnio odkryto stromatolity starsze o 220 mln lat niż poprzednio znane. Czyli już 3,7 mld lat temu na Ziemi kwitło prymitywne lecz obfite życie!

Współczesne stromatolity w Zatoce Rekina w Australii. Fotografia z 2005 r. Paul Harrison.

Nie wiemy jednak jakie procesy doprowadziły do powstania życia. Teorii jest wiele, z czego siedem wyliczono tutaj. Niewykluczone jest, że życie jest starsze niż Ziemia i Słońce – patrz tutaj. O tych i podobnych problemach będą dyskutowali naukowcy na konferencji „Early Earth and ExoEarths: origin and evolution of life” zaczynającej się dzisiaj w Pałacu Staszica w Warszawie. Konferencja trwać będzie do 7 kwietnia i będziemy tam prezentować swoje prace. Więcej na stronie konferencji

W EOS, o badaniach Japeta

EOS jest najpopularniejszą geofizyczną „gazetą” dostarczającą bieżące informacje z różnych dziedzin geofizyki, planetologii, badań Układu Słonecznego, itp. Obecnie wydawany jest w formie elektronicznej przez Amerykańską Unię Geofizyczną (AGU) – https://eos.org/. Wczoraj EOS zamieścił dyskusję nad pochodzeniem łańcucha gór na Japecie (Japetusie). Ten satelita Saturna wyróżnia się kilkoma wyjątkowymi cechami. Jedną z nich jest niezwykle duża różnica pomiędzy albedo różnych części powierzchni satelity. Jedna półkula jest ciemna, pokryta ciemnymi związkami organicznymi o albedo 0,03–0,05, zaś druga półkula jest jasna, pokryta głównie lodem i ma albedo 0,5–0,6.

Wzdłuż równika satelity rozciąga się wysoki górski grzbiet.

Innymi cechami są: duże spłaszczenie satelity (o wiele większe niż wynikałoby to z obecnej prędkości obrotowej) i tajemniczy Grzbiet Równikowy – łańcuch gór, wyższych niż Himalaje, ciągnący się wzdłuż 3/4 równika ciała.  Temu grzbietowi poświęcony jest tekst w EOS, gdzie przytaczają także nasze badania.